12 V Akü Gerilim Seviye Göstergesi

Şekil 1′de 12 V’luk bir akü gerilim seviyesini 10 adet LED ile gösteren devre şeması verilmektedir. Devrenin ana elemanı LM3914 entegresidir. Bu entegre içerisinde 10 adet gerilim bölücüyü ihtiva eden 10 adet karşılaştırıcı vardır. Bu gerilim bölücünün alt ve üst uçları entegrenin 4 ve 6 numaralı bacaklarıdır. Entegre 7 ve 8 numaralı bacakları arasında 1,25 V’luk bir referans gerilim oluşturmaktadır.

Seviyesi izlenecek akü gerilimi bir gerilim bölücü kullanılarak 5 numaralı bacağa uygulanır. 12 V için 5 numaralı bacağa gelen gerilim 1,52 V’dur. Minimum seviye R2 direnci ile ayarlanırken maksimum seviye R4 direnci ile istenilen değere getirilir. Bu devrede 4 numaralı bacaktaki alt gerilim 1,48 V (11,5 V akü gerilimine takabül eden) ve 6 numaralı bacaktaki üst gerilim 1,897 V (14,5 V akü gerilimine takabül eden) değerindedir. Alt gerilim seviyesinden itibaren her 300 mV gerilim artışında LED’ler 1 numaradan itibaren yanmaya başlıyacaklar ve 1,897 V da ise bütün LED’ler yanmış olacaktır.

Gerilim arttıkça LED’ler sıra ile yanarken bir alt seviyedeki LED sönmeyecektir (sütün gösterge). Bu entegre aynı zamanda gerilimi nokta şeklinde de gösterebilmektedir (herhangi bir gerilim seviyesinde sadece bir adet LED yanacaktır). Bunun için tek yapılması gereken +Vcc gerilimine bağlı olan 9 numaralı bacağa hiç bir bağlantı yapılmamasıdır (9 numaralı bacak boşta olmalıdır).

Akü gerilim seviyesi göstergesi devre şeması için parça listesi
	Vcc	+15V doğru gerilim
	Vb	Seviyesi gösterilecek olan doğru gerilim
	R1	280 W 1/4 watt direnç
	R2	100 W ayarlı direnç
	R3	680 W 1/4 watt direnç
	R4	100 W ayarlı direnç
	R5	280 W 1/4 watt direnç
	R6	33 kW 1/4 watt direnç
	R7, R8	5.6 kW 1/4 watt direnç
	C1	1 µF seramik kapasitör
	U1	LM3914 nokta/sütün gösterge sürücüsü
	LED1-10	Genel amaçlı ışık veren diyot (LED)

Şekil 1: Akü gerilim seviyesi göstergesi devre şeması.

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir. Şekil 1 de verilen devre 7805 gerilim regülatörünü kullanarak +5V dan +15V a kadar ayarlanabilir bir gerilim oluşturmak için kullanılmaktadır. 7805 entegresinin çıkış ucu ile toprak ucu arası 1 Ampere (7805′in iyi bir soğutucuya bağlanması şartıyla) yakın yük akımlarına kadar regüle edilmiş +5V değerindedir.

Şekil 1 i referans alırsak Vr=+5V. Bu gerilimin doğrudan R1 direncine uygulanması sonucu I1=Vr/R1 akımının akmasına sebep olacaktır. Bu akım ile entegrenin toprak ucundan çıkan akım (Iq) toplanarak R2 direnci üzerinden akacaktır. Bu akıma I2 dersek I2 = I1 + Iq. I2 akımı R2 direnci üzerinde bir Va = I2 * R2 gerilimi oluşturacaktır. Iq akımı yaklaşık olarak bir kaç mA mertebesinde olup yük akımı ve giriş geriliminin değişmesinde değeri fazla oynamamaktadır (aslında Iq akımının gerçek değerini bilmemizin bir faydası bulunmamaktadır). Bu durumda çıkış gerilimi V2 = Vr + Va değerini almaktadır. R2 direncinin ayarlı olması dolayısıyla çıkış gerilimi +5V ile +15V arasında istenilen bir değere ayarlanabilir.

	Şekil 1: Sabit bir geriliim regülatörü kullanarak ayarlanabilir doğru gerilim güç kaynağı oluşturulması.

	Sabit gerilim regülatörü kullanarak ayarlanabilir güç kaynağı için parça listesi
	V1	+18V doğru gerilim (regüle edilmemiş)
	R1	500 W 1/4 watt direnç
	R2	1 kW 1/4 watt ayarlı direnç
	C1	1 µF seramik kapasitör
	C2	0.1 µF seramik kapasitör
	U1	7805 +5V sabit pozitif gerilim regülatörü